Dzięki nowelizacji ustawy - Ordynacja podatkowa firmy powiązane (wg ustaw o podatkach dochodowych) ze sobą kapitałowo mogą od 2006 roku występować o zawarcie, za opłatą, z administracją podatkową wiążącego porozumienia w sprawach ustalania cen transakcyjnych stosowanych między sobą.
Uzyskana w ten sposób decyzja Ministra Finansów zapewni, że władze podatkowe trwale akceptują stosowane przez podatników metody ustalania tych cen. Dzięki niej przyjęte przez podmioty powiązane metody ustalania cen we wzajemnych transakcjach nie zostaną później zakwestionowane. Decyzje w sprawie porozumienia będzie mogła być wydana dla transakcji, które dopiero mają zostać dokonane, oraz dla transakcji, które już są realizowane.
Nowelizacja wprowadza 3 rodzaje porozumień cenowych:
- Porozumienie jednostronne - to uznanie prawidłowości stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej stosowanej w rozliczeniach między: powiązanymi ze sobą podmiotami krajowymi lub podmiotem krajowym a podmiotem zagranicznym, z którym jest powiązany, wyrażone przez MF. Nie biorą w nich udziału organy administracji podatkowych obcych państw.
- Porozumienie zagraniczne dwustronne - to uznanie przez MF prawidłowości stosowania metody ustalania ceny transakcyjnej w transakcjach dokonywanych między podmiotem krajowym a podmiotem zagranicznym, z którym jest powiązany. Takie porozumienia będą wydawane na wniosek podmiotu krajowego, po uzyskaniu, od obcej władzy podatkowej właściwej dla podmiotu zagranicznego powiązanego z wnioskodawcą, zgody na zawarcie takiego porozumienia.
- Porozumienie zagraniczne wielostronne - dotyczące zagranicznych podmiotów pochodzących z więcej niż jednego państwa obcego. Wymaga ono uzyskania uprzedniej zgody władz podatkowych tych państw, właściwych dla podmiotów zagranicznych, z którymi mają być przeprowadzona transakcje, na wskazaną we wniosku metodę ustalania w nich cen. Skorzystają z nich przedsiębiorstwa wielonarodowe (np. holdingi), dla uniknięcia podwójnego opodatkowania podatkami dochodowymi.
Od 1 stycznia 2007 r. - ustawą z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 217, poz. 1590) - istotnie znowelizowano Ordynację podatkową. Pewność w planowaniu cen w transakcjach między firmami powiązanymi to jedna z najistotniejszych kwestii dla międzynarodowych przedsiębiorstw planujących swoje inwestycje w Polsce, a także istotny instrument zwiększenia pewności inwestowania. Dość częstą formą prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorstwa jest zakład w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wskazane w art. 20a Ordynacji podatkowej porozumienia dotyczyły dotychczas jedynie transakcji między krajowymi podmiotami powiązanymi, natomiast nie uwzględniały tych podmiotów, które działalność gospodarczą prowadzą przez zakład.
W związku z tymi brakami w art. 3 Ordynacji podatkowej uzupełniono definicje:
- podmiotu krajowego - jako podmiotu krajowego w rozumieniu przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych oraz zagranicznego zakładu, w rozumieniu tych przepisów, położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
- podmiotu zagranicznego - jako podmiotu zagranicznego w rozumieniu przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych oraz zagranicznego zakładu podmiotu krajowego w rozumieniu tych przepisów, położonego poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przepisy dotyczące porozumień w sprawie stosowania cen transakcyjnych będą zaś teraz miały odpowiednie zastosowanie w stosunkach pomiędzy podmiotem mającym siedzibę lub zakład na terytorium jednego państwa a jego zagranicznym zakładem w rozumieniu przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie przypisania części dochodu do podmiotu krajowego. Zmiany te pozwolą na ubieganie się o wydanie decyzji w sprawie porozumienia potencjalnym zagranicznym inwestorom, którzy prowadzą działalność gospodarczą przez zakład. Obejmą one także podatników polskich prowadzących działalność gospodarczą poza terenem Polski przez zakład.
Zgodnie ze zmienionymi przepisami, wnioskujący o zawarcie porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych musi podać rodzaj, przedmiot i wartość transakcji będącej przedmiotem każdego rodzaju porozumienia (tj. jednostronnego, dwustronnego i wielostronnego), a nie tylko krajowego.
Art. 20i § 4 i 5 znacznie wydłuża okres obowiązywania porozumień w sprawach ustalenia cen transakcyjnych - z 3 lat do maksymalnie 5 lat oraz daje możliwość wielokrotnego przedłużania terminu obowiązywania porozumienia na kolejne 5-letnie okresy. Celem tych porozumień jest zapewnienie podatnikom bezpieczeństwa związanego z dokonywanymi przez nich transakcjami z podmiotami powiązanymi. Zmiana ta ma zachęcać podatników do występowania z wnioskiem o zawarcie porozumienia. Może też zwiększyć atrakcyjność Polski jako kraju, w którym warto lokować inwestycje.
A. J.